Trong các sản phẩm dành cho tóc, chúng ta thường thấy có một số thành phần protein thực vật được thêm vào. Nhưng có phải loại protein nào cũng tốt như nhau, và phù hợp với mọi loại tóc?

Tóc của mỗi người chúng ta có sự khác nhau từ độ dày tóc, mật độ nang tóc hay độ xoăn của tóc. Những tác dụng tích cực của protein lên tóc còn tùy thuộc vào thành phần có trong nó.

Protein có tác dụng dưỡng tóc

Trước hết, protein được coi là thành phần điều tiết – dưỡng tóc ở nhiều khía cạnh. Một trong số đó là trong một số trường hợp, nó có thể liên kết với tóc và nó cũng có thể làm mềm tóc, giảm tĩnh điện và cải thiện cảm giác bóng mượt của tóc. Không chứa dầu, không chứa sáp (wax) cũng như không chứa dầu gốc (dầu khoáng, dầu tổng hợp, dầu bán tổng hợp có nguồn gốc từ dầu mỏ) nên protein phù hợp cho những loại tóc mỏng và gợn sóng (không làm nặng tóc).

Protein là chất dưỡng ẩm. Các loại dầu và rượu béo (fatty alcohols) và những thành phần dưỡng như kem là nền tảng của hầu hết các loại dầu xả làm mềm, tạo độ linh hoạt và có thể ngăn chặn tình trạng mất nước. Nhưng protein lấy nước và bám vào tóc. Protein cũng không giải phóng nước nhanh chóng. Điều đó không có nghĩa là tóc bạn sẽ lâu khô, mà có nghĩa là tóc bạn không dễ bị mất nước. Tóc được dưỡng ẩm tốt sẽ bóng hơn, ít xoăn hơn và linh hoạt hơn.

protein to tam thuy phan
Protein từ tơ tằm thủy phân thường có mặt trong các sản phẩm dưỡng tóc.

Loại tóc nào cần tăng cường bổ sung protein?

Có những trường hợp sau đây

Những người có tóc mất nhiều nước hơn bình thường – tóc xốp hoặc bị hư tổn

Tức là những người có mái tóc:

  • Tóc đã tẩy hoặc nhuộm highlight (nhuộm màu sáng).
  • Tóc làm xoăn vĩnh viễn hoặc duỗi bằng hóa chất.
  • Tóc thường xuyên được chải.
  • Tóc thường xuyên tiếp xúc với nước có clo hoặc nước muối (đi bơi, đi tắm biển, nước cứng tại nhà).
  • Tóc tiếp xúc với ánh nắng mặt trời khá nhiều (những công việc hoạt động ngoài trời như hoạt động thể thao, caddy golf…).
  • Tóc có xu hướng khô dù bạn có sử dụng khá nhiều dầu dưỡng ẩm hay dầu xả.
  • Tóc được tạo kiểu ở nhiệt độ cao bởi máy kẹp duỗi tóc, máy uốn tóc hay máy sấy ở mức cao.

Những người có tóc bị gấp khúc (kinking hair – tóc quăn xoắn) đôi khi tăng nhẹ độ xốp bởi 2 lý do. Đầu tiên, những chỗ gấp khúc không giống nhau, lớp biểu bì không thể xếp chồng một cách phẳng mịn. Khi đó, lớp biểu bì sẽ nhô ra ngoài dẫn đến việc dễ bị đứt ra. Lớp biểu bì bị đứt gãy tương đương với độ xốp cao hơn.

Tóc xoắn dễ hư tổn hơn trong cuộc sống hằng ngày so với tóc không bị xoắn nên dễ bị xốp hơn. Tóc xoăn còn có bề mặt không bằng phẳng ở chỗ nó “mòn” không đều so với những sợi tóc khác.

Nếu đây là mái tóc mà bạn có một cách tự nhiên, thì bạn phải tìm cách chống lại xu hướng trở nên xốp hơn của tóc. Tóc bạn có thể phát triển không xốp và nguyên xơ từ da đầu của bạn. Và sau đó trong quá trình phát triển tóc sẽ xảy ra.

toc hu ton can bo sung protein
Tóc hư tổn cần bổ sung Protein

Cho dù là nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng tóc xốp, tóc bạn sẽ bị mất nước nhanh hơn mức quy định. Protein sẽ lấp đầy những khoảng trống đó trong một thời gian, và thực hiện việc hút ẩm theo cách có lợi cho sợi tóc.

Dầu dưỡng, silicone hoặc cồn béo chỉ chặn các khoảng trống và làm mềm tóc, giúp ngăn ngừa sự mất nước ở một mức độ nào đó – nhưng không có tác dụng gì trong việc cải thiện quá trình cấp ẩm. Một lưu ý nhỏ là tóc xốp cũng mất protein từ các lớp biểu bì khi bị ướt vì lớp biểu bì không thể giữ chúng lại – một lý do khác để sử dụng cả protein và phương pháp dầu tẩy trang cho tóc xốp.

Những người có mái tóc cần được dưỡng nhưng không thể làm dày sợi tóc.

Đó chính là những người có mái tóc từ mỏng đến trung bình, hay bất cứ ai có mái tóc mềm mượt. Protein sẽ giúp tóc dày lên 1 chút và tăng thêm độ chắc khỏe.

Những ai cần thận trọng khi sử dụng protein dưỡng tóc

Nếu tóc chúng ta quá thô (thân tóc dày), nó có thể không dung nạp được protein thường xuyên. Hoặc nó có thể dung nạp các protein và amino acid nhỏ hơn.

Tóc thô nhưng xốp có thể dung nạp protein nhiều hơn tóc thô có độ xốp thấp hơn.

Protein nào có lợi cho tóc?

Protein có tác dụng quan trọng nhất đối với tóc (nó liên kết với tóc tốt nhất) khi nó có trọng lượng phân tử khoảng 1000 dalton hoặc ít hơn. Ở kích thước này, chúng có tính cation yếu và liên kết với tóc. Nhỏ hơn 500 dalton có thể thẩm thấu vào tóc.

Tính chất chính là yếu tố định nghĩa dầu xả – thứ liên kết với tóc để giảm ma sát và tĩnh điện. Thế nên chúng ta có thể xem protein như một loại thành phần dầu xả. Protein trong dầu gội, dầu xả hoặc sản phẩm tạo kiểu tóc đều có thể phát huy tác dụng.

Protein sẽ liên kết với tóc tốt nhất trong khoảng độ pH từ 4 đến 7 (khoảng pH 5 là tốt nhất). Trên thực tế, protein có điện tích phụ thuộc vào độ pH, ở độ pH thấp hơn mức trung tính, nó có điện tích dương giúp liên kết với tóc tích điện âm tự nhiên. Vì vậy, protein có hiệu quả nhất trong các sản phẩm có độ pH khoảng 5 hoặc 6.

dau goi thao duoc co do ph trung tinh
Dầu gội thảo dược có độ pH trung tính

Các protein lớn hơn có nhiều hiệu ứng màng film phủ – làm bóng – dưỡng ẩm hiện diện trong quá trình sử dụng (ví dụ protein yến mạch hay protein jojoba trong sản phẩm tạo kiểu tóc). Đối với tóc xốp, những chất này sẽ lấp đầy những khoảng trống cũng như phủ nhẹ lên bề mặt.

Đối với tóc không xốp và tóc mịn, chúng chủ yếu tạo thành một lớp mạng và mang đến một chút độ bồng bềnh. Đối với tóc thô, quá nhiều chất béo dư thừa có thể không phải là điều tốt và protein cần được sử dụng một cách thận trọng – mặc dù một lượng nhỏ cũng có thể giúp ích rất nhiều.

Protein được tạo bởi các amino acid. Protein thủy phân là protein nguồn đã được phân hủy bởi axit, kiềm hoặc enzyme thành các mảnh nhỏ hơn. Trong các sản phẩm thủy phân, có nhiều “mảnh nhỏ” có kích thước khác nhau hoặc protein ban đầu. Một số nhỏ hơn, một số lớn hơn. Từ những loại nhỏ nhất (peptide), amino acid cho đến những mảnh protein thủy phân có kích thước khác.

Nhưng thành phần amino acid rất quan trọng, cho dù chúng là amino acid tự do hay vẫn liên kết với các hạt lớn hơn. Tóc có nhiều amino acid trong lớp biểu bì có tác dụng hút nước để giữ ẩm cho tóc, giúp tóc không dễ bị gãy rụng. Tóc được dưỡng ẩm rất tốt, nó trông bóng mượt hơn, linh hoạt hơn, ở tóc có sóng và lọn xoăn, kiểu uốn sẽ rõ hơn khi tóc được dưỡng ẩm tốt vì ít xoăn hơn.

Nhận biết các loại amino acid (axit amin)

Amino acid trong lớp biểu bì của tóc người và trong protein thủy phân từ nhiều nguồn khác nhau. Hàm lượng axit amin trong các nguồn này được biểu thị là “xxx” là số lượng lớn nhất, “xx” là số lượng từ trung bình đến cao và “x” có nghĩa là axit amin hiện diện với số lượng nhỏ hơn.

Amino AcidTócCollagenLúa mìYến mạchĐậu nànhNgôKeratinTơ tằm
Reduced CystinexxxN/A
Serinexxxxxxx
Prolinexxxxxxxxx
Glutamic Acidxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
Valinexx
Glycinexxxxxxx
Threoninexx
Leucinexxxxxxxxxx
Argininexxxx
Aspartic Acidxxxxxxx
Isoleucinexx
Tyrosinexxx
Kích thước phân tửTrung bình đến Lớn.
Gelatin: Lớn
LớnLớnNhỏ đến trung bìnhNhỏ đến trung bìnhNhỏ đến trung bìnhNhỏ đến trung bình

Dường như hợp lý để thử sử dụng các amino acid, loại có nhiều ở bề mặt bên ngoài của tóc, để cố gắng cấp ẩm cho tóc vì chúng ta biết rằng chúng hoạt động tốt trong hệ thống tóc của chúng ta. Nếu bạn biết tóc mình phản ứng tốt hay kém hoặc hoàn toàn không phản ứng với một số loại protein này, hãy xem liệu bạn có thể khám phá ra mối liên hệ chung hay không.

Ví dụ: tóc người nào đó có thể phản ứng rất tốt với collagen, gelatin, keratin và protein yến mạch, nhưng không nhận thấy nhiều tác dụng từ đậu nành, tơ tằm và lúa mì. Tóc đó lại có độ dày vừa phải nên có thể dung nạp được hầu hết các loại protein. Protein phản ứng tốt với tóc là khi tóc nhận được nhiều amino acid tự nhiên nhất trong tóc với số lượng cao nhất. Chúng vừa dưỡng ẩm vừa cấp ẩm và tạo màng. Những mái tóc gợn sóng và bị tổn thương do tia cực tím sẽ cần cả hai yếu tố này.

Đôi khi vấn đề không phải là sợi tóc bạn dày hay mỏng mà là độ xốp của tóc, thời tiết nóng hay khô như thế nào hoặc bất kỳ yếu tố nào khác có thể khiến tóc luôn phản ứng tốt với protein.

thanh phan protein trong quang cao dau goi
Các thành phần protein thường xuất hiện trong các tin quảng cáo sản phẩm chăm sóc tóc

Collagen

Là một trong số ít protein cung cấp nhiều Proline – một trong những axit amin dồi dào ở lớp biểu bì – tốt cho sự cải thiện độ đàn hồi ở tóc dễ gãy và cảm giác nhão (như vải ướt thay vì sợi tóc ướt) khi ướt. Nó là một loại protein dưỡng ẩm, kích thước nhỏ đến trung bình và có hàm lượng dinh dưỡng cao. Axit admin collagen vẫn nhỏ hơn. Gelatin là collagen thủy phân một phần và do đó chứa các thành phần protein từ trung bình đến lớn, vừa có tác dụng dưỡng ẩm vừa tạo màng.

Protein từ lúa mì thủy phân

Cung cấp lượng Cystine dồi dào, nhưng nó không cần phải giống cystine trong tóc. Nếu nó có thể hoạt động tương tự như Cystine trong tóc thì protein lúa mì là tuyệt vời. Protein lúa mì thủy phân có kích thước khá lớn và do đó giống như một loại protein tạo màng, tạo độ xốp.

Protein từ yến mạch

Protein yến mạch vừa dưỡng ẩm vừa điều hòa, đồng thời tạo màng và làm đầy độ xốp. Một số phiên bản yến mạch thủy phân được thiết kế để có kích thước trung bình, nhưng không phải lúc nào cũng biết liệu đó có phải là thành phần có trong sản phẩm của mình hay không.

Protein từ đậu nành

Mặc dù protein đậu nành là loại protein có kích thước trung bình nhưng nó có thể không có khả năng dưỡng ẩm như các loại protein khác. Chất bổ sung axit amin này có nhiều axit amin hơn mà tóc người không có nhiều. Protein đậu nành có kích thước vừa và nhỏ để dưỡng ẩm.

Protein từ ngô (bắp)

Protein ngô thường được kết hợp với các protein khác. Protein ngô có kích thước nhỏ đến trung bình để dưỡng và cấp ẩm.

Keratin

Keratin thậm chí còn giống với protein trong tóc hơn. Keratin là một loại protein vừa và nhỏ nên có khả năng dưỡng ẩm và cấp ẩm cùng 6 loại axit amin có nhiều tự nhiên trong lớp biểu bì tóc.

Protein tơ tằm thủy phân

Là một loại protein nhỏ chủ yếu là dưỡng và cấp ẩm.

Protein mang đến nhiều điều tuyệt vời dành cho tóc, nó có thể dưỡng ẩm, giúp tóc mềm mượt hoặc củng cố cấu trúc tóc, hỗ trợ thúc đẩy quá trình cấp ẩm để tóc có độ đàn hồi tốt, độ bồng bềnh và bóng mượt. Các protein có trọng lượng phân tử lớn hơn có khả năng nhanh chóng tăng cường và cung cấp hỗ trợ.

Tài liệu tham khảo

1. Science-y Hair Blog, More About Protein

2. Hair and Hair Care. Johnson, D. 1997

3. Chemical and Physical Behavior of Human Hair. Robbins. 1994, 3rd Ed.